Archiwa kategorii: Ochrona danych

Jak usunąć prywatne dane z komputera?

Często chcemy pozbyć się swoich danych z komputera gdy się z nim żegnamy i oddajemy w inne ręce. Stos dokumentów, zdjęć, haseł oraz historii odwiedzanych stron to niezły kąsek dla nieprzyjaciela. Miejmy także świadomość, że nawet nasz przyjaciel korzystając z naszego komputera może nieświadomie podać na tacy hakerom nasze dane bo np. nie aktualizuje systemu i nie korzysta z programów antywirusowych.

Po pierwsze, skopiujmy swoje dane. Zapiszmy hasła i loginy do skrzynek email, Skype’a Facebook’a, itd. Często korzystamy latami z jakiegoś konta i logujemy się automatycznie a potem okazuje się, że nie możemy skorzystać np. z Skype’a bo potrzebny jest „jakiś” login i hasło.

Jeśli wszystko już zgraliśmy na sprawdzony nośnik i jesteśmy pewni, że już nic nam nie będzie potrzebne z danego komputera to możemy przystąpić do czyszczenia dysku twardego. Można tego dokonać na wiele sposobów. Wszystko zależy jak ważne dane znajdują się na dysku. Podzielmy je na 3 poziomy ważności:

  • mniej ważne dane
  • ważne dane
  • MEGA ważne dane

Gdy na dysku mamy MEGA ważne dane

Jeśli na dysku były np. dane strategiczne firmy, loginy, hasła, dane biznesowe, kompromitujące zdjęcia lub inne bardzo ważne dane oznaczone przez nas statusem X-Files 😉 których ujawnienie skutkowałoby tym, że moglibyśmy dostać dożywocie, to najlepszym i najprostszym rozwiązaniem jest wymontowanie dysku twardego i fizyczne jego uszkodzenie. Może to i kosztowne biorąc pod uwagę, że z danymi stracimy także dysk ale gwarantuje nam w 99,99% usunięcie danych. Oczywiście trzeba wiedzieć jak zniszczyć dysk twardy.

dysk twardy zniszczony

Gdy na dysku mamy ważne dane

Ważne dane to np.: hasła loginy, dokumenty, zdjęcia, bazy danych. Nie warto ich upubliczniać, więc lepiej dokonać formatowania dysku twardego. I wielokrotnego zapisu innymi danymi na dysku. Zwykły „format C:” niestety nie sprawi, że nasze dane znikną, one nadal będą. I nawet domowymi sposobami będzie można je odzyskać. Nawet proste programy do skanowania i odzyskiwania danych zapewne coś znajdą i pozwolą na odczyt informacji.

Gdy na dysku mamy mniej ważne dane

1. Należałoby wystartować laptopa w trybie recovery i dokonać reinstalacji systemu – oczywiście jeśli na laptopie jest partycja recovery. Każdy producent ma inne klawisze (skróty) do uruchomienia w takim trybie. Wtedy trzeba wybrać odpowiednią opcję reinstalacji, są pewnie też opcje gdzie dane zostają a są takie gdzie są usuwane albo część pozostaje (np. na partycji d). Wszystko zależy od producenta i wersji laptopa.

2. Należy zainstalować od nowa czystego windowsa odpowiedniego do Twojej licencji. Np. za pomocą płyty DVD albo pendrive’a z instalacją windowsa.

3. Można też utworzyć nowego użytkownika a usunąć starego, potem mozolnie przejrzeć dysk czy coś nie zostało – ale zajmuje to dużo czasu i tylko wprawne oko wychwyci istotne pliki pochowane w folderach windowsa.

Nadpisywanie danych

Istnieją także narzędzia, które służą do nadpisywania danych. Przykładem takiego oprogramowania jest „Narzędzie usuwania danych” dostępne razem z antywirusem Kaspersky.

kaspersky trwałe usuwanie danych standard

Powyższe metody przedstawiają jak najprościej usunąć ślady po ważnych dla nas danych, pamiętajmy o śladach pozostawionych także na serwerach (email, chmura), nośnikach danych, smartfonach itd.

Jak usunąć wirusy z komputera?

Często słyszę takie pytanie:

„Jak usunąć wirusy z komputera?”.

Odpowiedzi jednoznacznej nie ma. Każdy system i komputer jest inny, różnie użytkowany i w różny sposób zabezpieczany czy aktualizowany.

Najważniejsze jest zabezpieczenie przed wirusami, nie musi być to wcale płatny program antywirusowy. Wystarczy mieć świadomość tego co wykonujemy na komputerze. Musimy uważać na pendrive’y, dyski przenośne, smartfony podpinane pod gniazda USB, odbieraną pocztę email oraz na strony internetowe. To są najczęściej źródła wirusów dla naszego komputera. Czytajmy uważnie to co jest napisane podczas instalacji wszelkich programów pobieranych z sieci. Często drobnym drukiem napisane jest np.: instaluj program DeltaSearch, zainstaluj Toolbar itp. Kiedy nie odznaczymy ptaszka to zainstalujemy sobie program, który służy np. do wyświetlania reklam. I co najciekawsze sami zgodziliśmy się na instalację. Dla tego też czytajmy uważnie co jest napisane, nie pozwalajmy dzieciom instalować czegokolwiek samemu na komputerze. Dziecko będzie intuicyjnie klikać dalej i dalej i wyrażać zgodę na instalację niechcianych programów, dodatków i wtyczek.

Przed jakimikolwiek próbami leczenia komputera z wirusów dokonajcie kopi zapasowej swoich danych (zdjęć, dokumentów itp). Pamiętajcie, żeby po wyleczeniu komputera sprawdzić też kopię zapasową pod kątem wirusów.

Po pierwsze sprawdź czy nie masz dwóch programów antywirusowych zainstalowanych naraz! Często na komputerach fabrycznie zainstalowany jest np.: McAfee, który skończył swój okres ważności a ktoś nie odinstalowując go instaluje Avasta czy inny antywirus, który nie jest w stanie prawidłowo pracować gdy jest już zainstalowany inny antywirus.

Samo usuwanie wirusów może wyglądać różnie. Ja zazwyczaj stosuję metodę wymontowania zainfekowanego dysku twardego i podłączenia go do komputera z dobrym programem antywirusowym, np.: Kaspersky. Skanuję dysk całościowo za pomocą innego systemu operacyjnego, więc antywirus jest w stanie zajrzeć głębiej i dokładniej w miejsca gdzie normalnie podczas pracy systemu nie może.

Gdy nie mamy możliwości wymontowania dysku możemy zastosować nośnik zewnętrzny (pendrive z programem do skanowania) i tu znowu propozycja od Kaspersky: Rescue Disk.

Jeśli chcemy na naszym komputerze dokonać skanowania i posiadamy już zainstalowany jakiś program antywirusowy, to warto skorzystać z opcji pełnego skanowania systemu. Przykładowo antywirus Avast posiada opcję pełnego skanowania komputera przy ponownym uruchomieniu – zapewne będzie to dokładniejszy skan niż ten standardowy.

Kolejnym krokiem jest sprawdzenie komputera pod kątem złośliwego oprogramowania. Dobrym i darmowym skanerem jest MalwareBytes, którym możemy dokonać dokładnego skanowania. Innym godnym polecenia darmowym programem służącym do oczyszczania komputera a szczególnie przeglądarek internetowych z niechcianego oprogramowania jest AdwCleaner.

Gdy istnieją podejrzenia, że na komputerze nadal są wirusy i złośliwe oprogramowanie należy sprawdzić jakie usługi i procesy są uruchamiane razem z systemem. W systemach Windows służy do tego komenda msconfig wpisywana w konsoli cmd. Należy wybrać tylko te programy i usługi w zakładce „uruchamianie” i „usługi”, które mamy pewność, że są bezpieczne i potrzebne. Powyższe czynności  lepiej niech wykona osoba, która ma już doświadczenie w czyszczeniu komputerów z szkodliwego oprogramowania, będzie jej dużo łatwiej rozróżnić proces, usługę czy program, który jest podejrzany.

Pamiętajmy, że ważne jest odświeżenie/resetowanie przeglądarki internetowej. Usunie to niechciane toolbary, wtyczki czy rozszerzenia.

Jeśli nadal wyczuwacie obecność wirusa, to zainstalujcie od nowa całego Windowsa formatując dysk twardy, następnie wgrajcie program antywirusowy i podłączcie nośnik z kopią zapasową i dokonajcie pełnego skanu antywirusem tejże kopi.

W przypadku gdy nie poradzicie sobie z powyższym problemem mogę rozwiązać go zdalnie za pomocą usługi zdalnego pulpitu. W celu zamówienia tego typu usługi proszę o kontakt.

Hasło na arkusz kalkulacyjny (Excel) w LibreOffice Calc

Gromadząc ważne dane w arkuszu kalkulacyjnym często przychodzi potrzeba aby zabezpieczyć je na hasło tak aby nikt nie powołany nie był w stanie nic odczytać.

W darmowym pakiecie LibreOffice opcja ta jest nie zwykle prosta. Dla przykładu zabezpieczymy plik arkuszu kalkulacyjnego (Rozszerzenia Calc – *.ods może myć także np.: Excel *.xls).

Gdy posiadamy nasz plik należy zapisać go z funkcją hasła, wybierając „Plik > Zapisz jako…”

hasło na arkusz kalkulacyjny LibreOffice Excel

Następnie podajemy nazwę pliku i jego typ (rozszerzenie) i zaznaczamy: „Zapisz z Hasłem”

Zapisz z Hasłem LibreOffice Excel

Zapisz z Hasłem LibreOffice Excel

klikamy „zapisz” a w następnym oknie jesteśmy proszenie o podanie dwukrotnie hasła do szyfrowania pliku. Pamiętajmy, że: „Po ustawieniu hasła, dokument będzie można otworzyć jedynie jego pomocą” – oczywiście zapewne istnieją sposoby jego złamania ale wymaga to już większego wysiłku i wiedzy.

podajemy hasło na plik

podajemy hasło na plik

Hasło na plik nie powinno być traktowane jako jedyne zabezpieczenie. Pamiętajmy aby nie udostępniać komputera z ważnymi danym innym osobom.

Od tej pory nasz arkusz kalkulacyjny po otwarciu zgłaszać będzie monit o hasło.

Blokada arkusza kalkulacyjnego na hasło

Blokada arkusza kalkulacyjnego na hasło

Czynność zapisywania z hasłem nie musimy powtarzać za każdym razem, od tej pory każde zapisanie pliku będzie domyślnie zawierać hasło, chyba, że wykonamy czynność: „Plik > Zapisz jako…” i odhaczymy „Zapisz z Hasłem”.

Zabezpieczenie na hasło możemy także stosować w plikach:
Libre Office Writer *.odt  – Dokumenty Tekstowe
Libre Office Impress *.odp – Prezentacje
Microsoft Word *.docx, *.doc – Dokumenty Tekstowe
Microsoft PowerPoint *.pps *.ppsx – Prezentacje
i wiele innych typów i rozszerzeń

Jak zniszczyć dysk twardy?

dysk twardy

Tak wygląda dysk twardy 2,5 cala po otwarciu górnej obudowy. Zazwyczaj już wtedy nie nadaje się on do użytku gdyż podczas nie profesjonalnego otwarcia uszkadza się głowica sczytująca dane z talerza. Dane natomiast są na talerzach, można je odzyskać tworząc im identyczne środowisko (ta sama głowica i elektronika). Aby trwale uszkodzić dane trzeba wymontować talerze:

rozkręcanie dysku twardego

Wszystkie elementy dysku twardego, czyli obudowa, talerze, elektronika itd.

rozkręcony dysk twardy

Talerz z danymi możemy pokruszyć na drobne kawałki. Najlepiej na jak najbardziej drobne. Uwaga! 1 cm kwadratowy może zawierać nawet kilkadziesiąt gigabajtów danych! Zatem powinniśmy pokruszyć maksymalnie najdrobniej każdy element talerza dysku.

dysk twardy zniszczony

Najlepiej rozkruszyć drobne elementy młotkiem w mikroskopijny pył. Tylko co zrobić z pyłem? Przykładowo można go dodać do cementowej zaprawy 🙂

Są także firmy, które zajmują się utylizacją i profesjonalnym niszczeniem nośników danych, zamieniają oni nośnik za pomocą środków chemicznych w ekologiczny płyn. Usługi tego typu są teraz coraz popularniejsze nawet z możliwością zniszczenia dysku z dojazdem do klienta.