Nowy laptop i co dalej?

laptop-154091_1280
Nowy zakup – nowy problem

Sytuacja jaką każdy posiadacz laptopa musi przeżyć. Kupujemy nowy laptop (ewentualnie używany) i zabieramy się za korzystanie z jego dobrodziejstw. Jeśli na naszym laptopie jest zainstalowany system operacyjny, z którym mieliśmy już wcześniej do czynienia to czujemy się swobodnie i instalujemy programy, które są nam potrzebne do pracy. Zazwyczaj pierwsze co jest instalowane to przeglądarka internetowa, komunikator, program do zdjęć, sterowniki do telefonu czy aparatu fotograficznego. Zapominamy niestety często, że nowe laptopy trzeba zaraz po zakupie spersonalizować do naszych konkretnych potrzeb, czyli zachowań do jakich przywykliśmy, np. choćby zamykanie pokrywy laptopa (domyślnie włączy się tryb uśpienia) albo działanie na baterii (domyślnie komputer spowolni swoją prace). To wszystko ma wpływ na nasz komfort obsługi komputera oraz na żywotność jego podzespołów.

Kopia zapasowa systemu

hard-drive-656122_1920

Tak naprawdę zaraz po pierwszym odpaleniu laptopa i jego podstawowej konfiguracji powinniśmy zrobić kopię zapasową systemu, w przypadku systemu Windows 8 i 10 jest to wręcz obowiązkowe. Dopiero po utworzeniu kopii zapasowej systemu na nośniku zewnętrznym powinniśmy zabrać się za instalowanie reszty programów. Taka a nie inna kolejność ma znaczenie gdyż chcąc zainstalować jakieś oprogramowanie możemy przez nie uwagę zainstalować wirusa, który uszkodzi nam system a my nie będziemy mogli go zainstalować ponownie no bo z czego? Niby większość fabrycznie nowych laptopów zakupionych jest z jakimś programem antywirusowym, który chroni nas przez jakiś krótki okres testowy, więc może aż tak czarnego scenariusza w naszym przypadku nie będzie ale lepiej dmuchać na zimne

Prywatność czy inwigilacja

Pamiętajmy, że systemy Windows 8 i 10 to wyjątkowo ciekawskie systemy, zbierają o nas wszelkie informacje, zachowania, lokalizacje i inne dane w celu tzw.: polepszenia jakości świadczonych usług 🙂 Czyli ogólnie po to aby widzieć co będziemy chcieli kupić za jakiś czas i w jaki sposób najlepiej przedstawić nam reklamę tego czegoś. Ustawienia te możemy zmienić przed pierwszym korzystaniem z komputera.

ustawienia-prywatnosci-windows-10

Przykładowe ustawienia prywatności w Windows 10

Niestety wiele aplikacji czy programów wymaga pewnych praw, więc pamiętajmy, że im więcej wiedzą o nas tym wygodniej będzie działał nasz komputer. Jeśli chcecie wiedzieć więcej na temat personalizacji reklam w systemach Windows to podaję kilka źródeł, które pozwolą zrozumieć zasadę ich działania, oraz wytłumaczyć jakie i po co są gromadzone o nas dane.

Zasady zachowania i poufności Microsoft
https://privacy.microsoft.com/pl-pl/privacystatement/

Najczęstsze pytania na temat reklam behawioralnych
http://www.youronlinechoices.com/pl/najczestsze-pytania#4

Spersonalizowanie reklam w Microsoft
http://choice.microsoft.com/pl-PL/opt-out


…. już wkrótce temat zostanie dokończony

Jak usunąć wirusy z komputera?

Często słyszę takie pytanie:

„Jak usunąć wirusy z komputera?”.

Odpowiedzi jednoznacznej nie ma. Każdy system i komputer jest inny, różnie użytkowany i w różny sposób zabezpieczany czy aktualizowany.

Najważniejsze jest zabezpieczenie przed wirusami, nie musi być to wcale płatny program antywirusowy. Wystarczy mieć świadomość tego co wykonujemy na komputerze. Musimy uważać na pendrive’y, dyski przenośne, smartfony podpinane pod gniazda USB, odbieraną pocztę email oraz na strony internetowe. To są najczęściej źródła wirusów dla naszego komputera. Czytajmy uważnie to co jest napisane podczas instalacji wszelkich programów pobieranych z sieci. Często drobnym drukiem napisane jest np.: instaluj program DeltaSearch, zainstaluj Toolbar itp. Kiedy nie odznaczymy ptaszka to zainstalujemy sobie program, który służy np. do wyświetlania reklam. I co najciekawsze sami zgodziliśmy się na instalację. Dla tego też czytajmy uważnie co jest napisane, nie pozwalajmy dzieciom instalować czegokolwiek samemu na komputerze. Dziecko będzie intuicyjnie klikać dalej i dalej i wyrażać zgodę na instalację niechcianych programów, dodatków i wtyczek.

Przed jakimikolwiek próbami leczenia komputera z wirusów dokonajcie kopi zapasowej swoich danych (zdjęć, dokumentów itp). Pamiętajcie, żeby po wyleczeniu komputera sprawdzić też kopię zapasową pod kątem wirusów.

Po pierwsze sprawdź czy nie masz dwóch programów antywirusowych zainstalowanych naraz! Często na komputerach fabrycznie zainstalowany jest np.: McAfee, który skończył swój okres ważności a ktoś nie odinstalowując go instaluje Avasta czy inny antywirus, który nie jest w stanie prawidłowo pracować gdy jest już zainstalowany inny antywirus.

Samo usuwanie wirusów może wyglądać różnie. Ja zazwyczaj stosuję metodę wymontowania zainfekowanego dysku twardego i podłączenia go do komputera z dobrym programem antywirusowym, np.: Kaspersky. Skanuję dysk całościowo za pomocą innego systemu operacyjnego, więc antywirus jest w stanie zajrzeć głębiej i dokładniej w miejsca gdzie normalnie podczas pracy systemu nie może.

Gdy nie mamy możliwości wymontowania dysku możemy zastosować nośnik zewnętrzny (pendrive z programem do skanowania) i tu znowu propozycja od Kaspersky: Rescue Disk.

Jeśli chcemy na naszym komputerze dokonać skanowania i posiadamy już zainstalowany jakiś program antywirusowy, to warto skorzystać z opcji pełnego skanowania systemu. Przykładowo antywirus Avast posiada opcję pełnego skanowania komputera przy ponownym uruchomieniu – zapewne będzie to dokładniejszy skan niż ten standardowy.

Kolejnym krokiem jest sprawdzenie komputera pod kątem złośliwego oprogramowania. Dobrym i darmowym skanerem jest MalwareBytes, którym możemy dokonać dokładnego skanowania. Innym godnym polecenia darmowym programem służącym do oczyszczania komputera a szczególnie przeglądarek internetowych z niechcianego oprogramowania jest AdwCleaner.

Gdy istnieją podejrzenia, że na komputerze nadal są wirusy i złośliwe oprogramowanie należy sprawdzić jakie usługi i procesy są uruchamiane razem z systemem. W systemach Windows służy do tego komenda msconfig wpisywana w konsoli cmd. Należy wybrać tylko te programy i usługi w zakładce „uruchamianie” i „usługi”, które mamy pewność, że są bezpieczne i potrzebne. Powyższe czynności  lepiej niech wykona osoba, która ma już doświadczenie w czyszczeniu komputerów z szkodliwego oprogramowania, będzie jej dużo łatwiej rozróżnić proces, usługę czy program, który jest podejrzany.

Pamiętajmy, że ważne jest odświeżenie/resetowanie przeglądarki internetowej. Usunie to niechciane toolbary, wtyczki czy rozszerzenia.

Jeśli nadal wyczuwacie obecność wirusa, to zainstalujcie od nowa całego Windowsa formatując dysk twardy, następnie wgrajcie program antywirusowy i podłączcie nośnik z kopią zapasową i dokonajcie pełnego skanu antywirusem tejże kopi.

W przypadku gdy nie poradzicie sobie z powyższym problemem mogę rozwiązać go zdalnie za pomocą usługi zdalnego pulpitu. W celu zamówienia tego typu usługi proszę o kontakt.

Google Chrome wkrótce przestanie aktualizować się na Windows XP i Vista

Jeśli widzisz w swojej przeglądarce internetowej komunikat:

„Google Chrome wkrótce przestanie aktualizować się na tym komputerze, bo nie będzie już zgodny z Windows XP ani Windows Vista”

Google Chrome wkrótce przestanie aktualizować się na tym komputerze, bo nie będzie już zgodny z Windows XP ani Windows Vista

Komunikat o tym, że przeglądarka Google Chrome nie będzie już zgodna z Windows XP ani Windows Vista.

To znaczy, że na twoim komputerze zainstalowany jest dość stary system operacyjny Windows XP (nie wspierany już przez Microsoft) lub Windows Vista (wkrótce nie będzie wspierany przez Microsoft).  Od kwietnia 2016 roku przychodzące aktualizacje przeglądarki Google Chrome nie będą już wgrywać się do tych systemów. System Vista co prawda będzie jeszcze wspierany przez Microsoft do kwietnia 2017 roku ale Google uznało go już przestarzałym.

Nasuwa się także proste rozwiązanie: zmień przeglądarkę na FireFox’a lub Internet Explorer.

Co to znaczy, że system nie jest wspierany przez producenta czyli przez Microsoft? 

Oznacza to, że wszelkie aktualizacje, zabezpieczenia czy poprawki dotyczące naszego systemu operacyjnego nie będą już pobierane na nasz komputer co za tym idzie nie będzie on już w pełni chroniony przed błędami, wirusami, atakami hakerów itp.

Czy jest się czego bać?

I tak i nie. Generalnie gdy komputer służy do korzystania z internetu, rozrywki, youtube’a czy grania w gry nie trzeba się martwić. Jeśli jednak na komputerze są poufne dane osobiste, firmowe lub gdy komputer służy do dokonywania przelewów odbierania poczty itp. zalecana jest zmiana system na nowszy lub wgranie oprogramowania antywirusowego (raczej jakiegoś płatnego- chętnie doradzę jakiego)

Co dalej?

Najlepszym ale kosztownym rozwiązaniem jest wgranie nowszego Windowsa 7, 8.1 lub 10. Niestety darmowa aktualizacja do systemu 10 nie obejmuje systemów XP czy Vista, zatem będziemy zmuszeni zakupić nowy system i wgrać wszystko od nowa. Pamiętajmy jednak, że nie każdy starszy komputer będzie działał prawidłowo z nowszymi systemami Windowsa.

Jeśli natomiast nie dysponujemy budżetem to musimy pozostać na starym (nie wspieranym) systemie XP lub Vista i pamiętać koniecznie o ochronie antywirusowej i rozważnym korzystaniu z internetu.

W przypadku gdy nadal nie wiecie jak poradzić sobie z tym problemem lub macie jakieś obawy oferuję usługę wgrania oraz sprzedaż nowego systemu Windows. Pomogę także przy podjęciu decyzji czy to już czas na wymianę komputera. W celu zamówienia tego typu usługi proszę o kontakt.

Hasło na arkusz kalkulacyjny (Excel) w LibreOffice Calc

Gromadząc ważne dane w arkuszu kalkulacyjnym często przychodzi potrzeba aby zabezpieczyć je na hasło tak aby nikt nie powołany nie był w stanie nic odczytać.

W darmowym pakiecie LibreOffice opcja ta jest nie zwykle prosta. Dla przykładu zabezpieczymy plik arkuszu kalkulacyjnego (Rozszerzenia Calc – *.ods może myć także np.: Excel *.xls).

Gdy posiadamy nasz plik należy zapisać go z funkcją hasła, wybierając „Plik > Zapisz jako…”

hasło na arkusz kalkulacyjny LibreOffice Excel

Następnie podajemy nazwę pliku i jego typ (rozszerzenie) i zaznaczamy: „Zapisz z Hasłem”

Zapisz z Hasłem LibreOffice Excel

Zapisz z Hasłem LibreOffice Excel

klikamy „zapisz” a w następnym oknie jesteśmy proszenie o podanie dwukrotnie hasła do szyfrowania pliku. Pamiętajmy, że: „Po ustawieniu hasła, dokument będzie można otworzyć jedynie jego pomocą” – oczywiście zapewne istnieją sposoby jego złamania ale wymaga to już większego wysiłku i wiedzy.

podajemy hasło na plik

podajemy hasło na plik

Hasło na plik nie powinno być traktowane jako jedyne zabezpieczenie. Pamiętajmy aby nie udostępniać komputera z ważnymi danym innym osobom.

Od tej pory nasz arkusz kalkulacyjny po otwarciu zgłaszać będzie monit o hasło.

Blokada arkusza kalkulacyjnego na hasło

Blokada arkusza kalkulacyjnego na hasło

Czynność zapisywania z hasłem nie musimy powtarzać za każdym razem, od tej pory każde zapisanie pliku będzie domyślnie zawierać hasło, chyba, że wykonamy czynność: „Plik > Zapisz jako…” i odhaczymy „Zapisz z Hasłem”.

Zabezpieczenie na hasło możemy także stosować w plikach:
Libre Office Writer *.odt  – Dokumenty Tekstowe
Libre Office Impress *.odp – Prezentacje
Microsoft Word *.docx, *.doc – Dokumenty Tekstowe
Microsoft PowerPoint *.pps *.ppsx – Prezentacje
i wiele innych typów i rozszerzeń

Otwieranie pliku – ostrzeżenie o zabezpieczeniach

Wiele osób skarży się, że w systemie Windows 10 podczas otwierania niektórych programów (ich skrótów) wyskakuje komunikat: „otwieranie pliku – ostrzeżenie o zabezpieczeniach… czy chcesz otworzyć ten plik?”:

otwieranie pliku - ostrzeżenie o zabezpieczeniach

Komunikat: otwieranie pliku – ostrzeżenie o zabezpieczeniach

Wyskakujące okno jest denerwujące i opóźnia pracę. Wyświetla się jednak po to aby uświadomić nas, że „Pliki pochodzące z Internetu mogą być użyteczne, ale ten typ pliku może być szkodliwy dla komputera. Jeśli nie masz zaufania do źródła, nie otwieraj tego oprogramowania”. 

Zatem jeśli wiemy jakie jest zagrożenie i mamy zaufanie do źródła naszego programu możemy włączyć ten komunikat w następujący sposób:

Za pomocą funkcji oznaczonej lupą Wyszukaj w systemie Windows wpisujemy i klikamy w opcje internetowe:

wyszukiwanie opcje internetowe panel sterowania

wyszukiwanie opcje internetowe w panelu sterowania

wybieramy zakładkę Zabezpieczenia, następnie na dole klikamy w Poziom niestandardowy

właściwości Internet Zabezpieczenia poziom niestandardowy

właściwości: Internet / Zabezpieczenia / Poziom niestandardowy…

Na wyświetlonej liście wyszukujemy hasło „Różne” (aby przyspieszyć możemy wcisnąć literkę R na klawiaturze)

ustawienia zabezpieczeń - strefa internet Różne Uruchamianie aplikacji niebezpiecznych włącz niezabezpieczone

Różne / Uruchamianie aplikacji niebezpiecznych / włącz (niezabezpieczone)

Następnie w zakładce „Różne” znajdujemy wpis: „Uruchamianie aplikacji niebezpiecznych” i zmieniamy z „Monituj (zalecane)” na „Włącz (niezabezpieczone)”. Klikamy OK i jeśli jesteśmy świadomi zagrożeń potwierdzamy poniższe Ostrzeżenie:

ostrzeżenie Czy na pewno chcesz zmienić ustawienia dla tej strefy

Ostrzeżenie! Czy na pewno chcesz zmienić ustawienia dla tej strefy?

Prawdopodobnie w ułamku sekundy wyświetli się komunikat w prawym dolnym rogu:

przywróć ustawienia zabezpieczeń internetowych

Będzie on zapewne co jaki czas wyskakiwał i przypominał o zmianie zabezpieczeń internetowych. Jeśli ten komunikat także nas irytuje i jesteśmy świadomi zagrożeń jakie mogą czaić się w programach z nie pewnych źródeł możemy wyłączyć komunikat klikając w ikonę powiadomień przy zegarku w prawym dolnym rogu ekranu”

centrum akcji zabezpieczenia i konserwacja

centrum akcji / zabezpieczenia i konserwacja / przejdź do ustawień

wybieramy „Przywróć ustawienia zabezpieczeń internetowych”, następnie gdy pojawi nam się okno z zapytaniem co chcemy wykonać, zamykamy je.

W przypadku gdy nie poradzicie sobie z powyższym problemem mogę rozwiązać go zdalnie za pomocą usługi zdalnego pulpitu. W celu zamówienia tego typu usługi proszę o kontakt.

Prawy przycisk myszy na klawiaturze

Czasem przytrafić się może, że korzystamy z komputera bez myszki czy touchpada. Czyli poruszamy się tylko klawiaturą. Większość operacji powinno nam się udać wykonać żmudnym wciskaniem strzałek, enter czy tabulatora.

Zdecydowanie może nam zabraknąć funkcji z jakich korzystamy podczas przyciskania prawego przycisku myszy. Np. aby skopiować plik musimy wybrać opcję kopiuj (tutaj można skorzystać z skrótu klawiszowego ctrl+c) ale możemy to samo wybrać z listy na której na samym końcu kryją się właściwości.

skrót klawiszowy zamiast prawego przycisku myszy

W przypadku myszki aby sprawdzić właściwości pliku na pulpicie każdy z Was wykona to błyskawicznie. Ale czy wiecie jak wykonać to bez myszki?

Należy użyć skrótu klawiszowego SHIFT+F10 oczywiście wcześniej podświetlając plik/folder.

Przypomnę jeszcze inne skróty klawiszowe, które mogą przyspieszyć pracę na komputerze:

ctrl+c  KOPIUJ

ctrl+p WKLEJ

ctrl+x WYTNIJ

ctrl+z COFNIJ

ctrl+y POWTÓRZ

TAB  PORUSZANIE SIĘ POMIĘDZY OKNAMI

alt+TAB PRZEŁĄCZANIE OKIEN

Skróty te działają we wszystkich wersjach Windows

Błąd TouchPad Driver Diagnostics / Diagnostic information saved in file

Podczas pracy na laptopach Lenovo B590, G30-50 oraz HP Probook 450 G1  spotkałem się z komunikatem:

TouchPad Driver Diagnostics
Diagnostic information saved in file
„C:\……….. SynKernelDiag ……log”
Show file in folder?

TouchPad Driver Diagnostics

Błąd najczęściej generował się podczas pracy w edytorach testów oraz na przeglądarkach internetowych podczas korzystania z klawiatury i TouchPad’a.

Aby błąd już nam się nigdy więcej nie wyświetlił, należy edytować wpis w rejestrze.

UWAGA: NIEPOPRAWNE WPROWADZENIE ZMIAN W REJESTRZE SYSTEMU MOŻE GO USZKODZIĆ

Uruchamiamy konsolę CMD z prawami administratora i wklejamy poniższą linijkę:

reg add HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\services\SynTP\Parameters\Debug /v DumpKernel /d 00000000 /t REG_DWORD /f

cmd consola rejestr

następnie klikamy enter i uruchamiamy ponownie komputer.

W przypadku gdy nie poradzicie sobie z tym problemem, to chętnie pomogę. W celu zamówienia tego typu usługi proszę o kontakt.

Jak sprawdzić parametry sprzętowe w Windowsie?

Przedstawię teraz jak w prosty sposób sprawdzić w naszym komputerze podstawowe jego parametry:

  • procesor
  • pamięć RAM
  • wersję systemu Windows

1. Windows XP

Klikamy prawym przyciskiem myszy na ikonę na pulpicie „Mój Komputer” a następnie wybieramy właściwości.

Parametry systemu Windows XP

Parametry systemu Windows XP

W przypadku braku ikony „Mój Komputer” wybieramy z menu Start > Uruchom… wpisujemy explorer następnie na liście po lewej stronie wybieramy „Mój Komputer” prawym przyciskiem myszy klikamy „właściwości”

2. Windows Vista

Prawdopodobieństwo, że nie posiadamy ikony „Mój Komputer” na Pulpicie jest bardzo duże, zatem wybieramy z menu Start > Uruchom… wpisujemy explorer następnie na liście po lewej stronie wybieramy „Mój Komputer” prawym przyciskiem myszy klikamy „właściwości”

Parametry system Windows Vista

Parametry system Windows Vista

3. Windows 7

Podobnie jak w systemie Windows Vista (czytaj wyżej)

Możemy także przejść do Panel Sterowania > System i zabezpieczenia > System

właściwości windows 7

4. Windows 8 / 8.1

Najszybszym sposobem na sprawdzenie podstawowych parametrów naszego komputera jest przejście na pasek boczny po prawej stronie ekranu i wpisanie w pole wyszukaj: „ten komputer”. Następnie wybieramy ikonkę „Ten komputer” prawym przyciskiem myszy i klikamy w „Właściwości”

Windows8.1 ten komputer właściwości

Parametry sprzętowe w Windows 8

Parametry sprzętowe w Windows 8

5. Windows 10

W najnowszym systemie Windows 10 parametry te możemy sprawdzić na wiele sposobów. Poniżej przedstawię najszybszy, ale pozostałe przedstawione w wcześniejszych wersjach Windowsa powinny także działać.

Klikamy na lupę w lewym dolnym rogu:

wyszukiwanie lupa windows 10

i wpisujemy „informacje o systemie

szukaj system windows 10informacje o systemie windows 10

lub wpisujemy i wybieramy „system

informacje o systemie windows10

 

 

 

 

 

Instalacja Aero2 krok po kroku – modem ZTE MF669 (Cyfrowy Polsat – Plus)

Jeśli posiadacie kartę SIM Aero2 to pokażę Wam jak uruchomić darmowy internet za pomocą modemu ZTE MF669. Proces instalacji jest podobny do innego polskiego modemu B150 od Cyfrowego Polsatu, który opisywałem już wcześniej.

Modem PLUS ZTE MF669

Modem PLUS ZTE MF669

Osadzamy kartę Aero2 do modemu i podłączamy do portu USB naszego komputera.

modem ZTE MF669 od Plusa instalacja Aero2 karta SIM

Czekamy chwilkę na to aż system spróbuje sam znaleźć sterowniki.

aero na ZTE podłączenie do USB

Jeśli nie wystartuje instalacja sama, to odnajdźmy w „Mój Komputer” lub „Ten Komputer” nowe urządzenie. Szukamy ikony Plusa i nazwy: „stacja dysków CD Plus Internet” i uruchamiamy.

aero na ZTE stacja dysków CD PLUS Internet

dokonujemy instalacji

MF669 instalacja modemu

nie instalujmy żadnych dodatkowych dodatków, wybierzmy „NIE

aero2 na zte MF669 instalacja modemu

Kończymy instalację i odnajdujemy ikonę na pulpicie, uruchamiamy ją.

aero2 na zte MF669 instalacja modemu ikona na pulpicie

wybieramy pierwszą domyślną ofertę:

aero2 na ZTE MF669 wybieramy domyślny tryb

klikamy dalej i zostaje uruchomiony program tzw.: PLUS Internet

aero2 na ZTE MF669 plu internet

przechodzimy do zakładki Narzędzia > Ustawienia

aero2 na ZTE MF669 narzędzia i ustawienia

Klikamy w lewym dolnym rogu okna na „Utwórz nowy”

modem MF669 instalacja aero2 tworzenie nowego profilu

Wypełniamy dowolną nazwą w polu „Nazwa Konfiguracji” może być np.: aero2. Najważniejsze jest aby w pole APN wpisać: „darmowy„. Kliknijmy zapisz i przejdźmy ponownie do tej samej zakładki aby ustawić w lewym dolnym rogu połączenie aero2 jako domyślne.

modem MF669 instalacja aero2 tworzenie nowego profilu ustawienie domyślne

przejdźmy do okna głównego i kliknijmy „połącz”. Wyskoczy propozycja instalacji programu IPLA ale my ją odrzućmy.

modem MF669 instalacja aero2 połączenie ipla

Powinna także uruchomić nam się automatycznie przeglądarka internetowa:

aero na ZTE

klikamy „kliknij tutaj” i podajemy kod Captcha z obrazka

aero na ZTE m

sprawdzamy

aero na ZTE n

Mamy już połączenie!

Od tej chwil co godzinę będziemy proszeni o podanie kodu CAPTCHA.

Po ponownym uruchomieniu komputera aby włączyć internet z Aero2 musimy tylko uruchomić program „Plus Internet” z pulpitu, następnie kliknąć „Połącz” i wpisać kod, który pojawi się w przeglądarce. Jeśli chcecie przyspieszyć internet i pozbyć się wpisywania kodu, należy przejść do płatnej wersji Aero2.

W przypadku gdy nie poradzicie sobie z instalacją aero2 na tym modemie, to chętnie pomogę. W celu zamówienia tego typu usługi proszę o kontakt.